بودجه سال هشتاد و شش

در کابینه آقای خاتمی حضور داشتم و سال های پیش نیز که در دانشگاه تهران تدریس می کردم به همین دلیل نیاز به مطالعه در زمینه اقتصاد داشتم. چه در زمانی که تئوری اقتصاد رو برنامه ریزی می کردم و آن زمان که در بودجه گذاری شرکت داشتم ، عدهای مه از تریبون برخوردار بودند و صدای رسایی داشتند و پاسخ گو به هیچ جایی نبودند ، در امور اقتصاد هم فرمایشاتی داشتند که افرادی که دارند کشور را می گردانند یا خائن هستند و یا ناتوان که کشور مشکلات اقتصادی دارد.

این دوستان که خود عامل مشکلات اقتصادی بودند ، پشت سر دولت آقای خاتمی فریاد سر می دادند که چرا مسائل اقتصادی حل نمی شود.

در مورد اقتصاد ما هم می دانیم که نباید شکاف طبقاتی و فساد اقتصادی و بیکاری و فحشا و معضل مسکن وجود داشته باشد ، مانع اصلی که اقتصاد پیش نمی رود خود شما هستید. این دوستان در هیات پوزاسیون حاضر بودند و همیشه عنوان می کردند که یا خائن هستید و یا ناتوان که مشکلات اقتصادی که مشکلات اقتصادی کشور را نمی توانید حل کنید.

در دولت آقای خاتمی یک دوره چهار ساله مجلس هماهنگ با دولت بود ، و طلایی ترین زمان اقتصاد کشور بود.لایحه ای که مبارزه با پولشویی که کلیدی ترین طرح مبارزه مفساد اقتصادی بود در شورایی نگهبان گیر کرد و مورد قبول واقع نشد.

دو سال است که آقایان همراهی همه نهاد ها و تشکیلات را هم دارند و از زمانی که این دولت آمده ، دیگر کفن پوش نداریم ، معترض نداریم . علی رغم آنکه توهین هایی هم به پیامبر(ص) می شود و از همه مهمتر منابع فوق العاده در اختیار دارند و در طول دو سال گذشته نود میلیون دلار در اختیار این دولت بوده است ، در حالی که در پنج سال آخر دولت آقای خاتمی همچین پولی در اختیارشان نبوده است.

همه کشور های دنیا برای امور جامعه خود تجربه های زیاد و مباحث زیادی را پشت یر گذاشته اند و به این نتیجه رسیده اند که حتما باید برنامه نویسی کرد.

گام اول طراحی بلند مدت برنامه هست مثلا 20 تا 25 ساله ، یعنی اینکه مشخص کنیم از کجا به کجا باید برسیم که این برنامه 20 ساله به چهار برنامه  پنج ساله تقسیم می شود و در ÷ایان هر کدام از این پنج سال ها مشخص می شود که چقدر موفق بودیم و نقاط قوت ها کجا بوده ، کشور ما خواسته از این توان استفاده کند و یکه برنامه 20 ساله نوشته شد که عدهای خرده می گرفتند و برنامه های پنج ساله هم در آن گنجانده شد ، که هر پنج سال به یک سال تقسیم می شود که برنامه ای که برای این یک سال نوشته می شوئ بودجه می نامند.

در کشور ما از سال 1339 به بعد همیشه سند بودجه وجود داشته و دولت ها برنامه ریزی های خود را تنظیم می کردند و در آمد ها ذکر می شد که چقدر باید به خزانه بریزد و چقدر باید  خرج کند و لایحه در نهایت به شورای نگهبان می رودو تصویب می شود. پروژه ها و خرج کرد دولت در قانون بودجه مشخص هست.

دولت احمدی نژاد لایحه قانون بودجه را تنظیم کرد و به مجلس همفکر خود داد تا تصویب کند اما این دولت در سال 85 دولت چهار بار بر لایحه متمم زد که این در طول تاریخ ایران بی سابقه است. در دولتهای گذشته اگر متمم می خورد در فصل زمستان بود و یا شرایطی رخ می داد که نمی توانست درآمد هایی را که پیشبینی می کرد به دست بیاورد. اما بودجه ای که چهار بار متمم خورده از حالت قانون بودجه بودن خارج می شود و اولین دستاورد بشری که برنامه ریزی است زیر پا گذاشته شده .

دولت در مهر ماه می رود به یک استان و پروژه ای را اعلام می کند که یا در بودجه مصوب بوده و باید 6 ماه قبل اعلام می کردند و یا در سال آینده می خواهد انجام شود که دولت حق ندارد الان آن را اعلام کند و این وعده ها مانند وعده های شاهان قاجار است که محمدخان قاجار از جایی عبور می کرده و می گفته : اراده کرده ایم در اینجا پل بسازیم .

دولت یلاحه بودجه 86 را به مجلس فرستاده است و مجلس در کمیسیون ها در حال بررسی است که دو اصلاحیه خورده و در نهایت دولت به بودجه پایبند نیست ، و چرا وقت مجلس را تلف می کنید؟

در بررسی که ما انجام دادیم فهمیدیم که این بودجه نه دوازدهم ، هم نیست.

در روزی که ریس جمهور لایحه بودجه را به مجلس تقدیم می کرد حدود 65 تا 70 عدد رو اعلام کرد و از لاحه بودجه سخن می گفتند ، که حتی 5 تا از آن اعداد هم در لایحه بودجه وجود ندارد.

ریس جمهور گفتند که قیمت 7/37 را برای هر بشکه نفت در نظر گرفتند ، اما وقتی بررسی کردیم دیدیم که بیش از 42 دلار را برای هر بشکه در نظر گرفته اند و در بررسی مجلس مشخص شد که 45 دلار برای هر بشکه نفت در نظر گرفته شده است .

در لایحه بودجه ، در ستون در آمدهای دولت ردیفی هست به نام واگذاری سهام شرکت های دولتی که رقم 7 هزار میلیار تومان باید واگذار شود . چهار هزار میلیارد باید پایاپای شود مثل تامین اجتماعی.

دولت نفت می فروشد مثلا بشکه ای 50 دلار در حالی که هزینه آن کمتر از 5 دلار است . خارجی ها دلار می دهند و دلار را باید مستقیم از خارج کالا وارد کنیم و به جای آن دلار ، کالا به داخل کشور وارد می شود

کشوری که بیش از 70 میلیون نفر جمعیت دارد  اگر تکیه بیش از حد به واردات کند گرانی به وجود می آورد ، این نوع واردات به درد کویت می خورد که جمعیت ندارد اما در کشور ما اگر گوشت و پرتقال وارد کنیم ، بخش هایی که وارد می شود ، باعث تعطیلی آن بخش های داخلی می شود. در اثر واردات قیمت ها کم می شود اما بیکاری به وجود می آید و به تولید آسیب وارد می شود.

راه دیگر تبدیل دلار به ریال این است که بانک مرکزی دلار را بفروشد به تولید کنندگان ، و ریال را از آنها بگیرد و به حساب خزانه واریز کند ، و تولید کنندگانی که آن دلار ها را گرفته اند مواد اولیه وارد می کنند و باعث رونق اقتصاد می شوند. اما این روش محدودیت و ظرفیت دارد و در این صورت دولت به بانک مرکزی می گوید که خود این بانک دلار ها را بخرد که در این صورت بانک مرکزی دلار ها را به حساب خودش وارد می کند و به جای آن ریال تولید می کند و وارد خزانه می کند که این کار اثر قهری آن توررم است. از اول دوره هخامنشیان که پول به جریان افتاد تا آخر سال 83 ، 60 هزار میلیارد تومان نقدینگی کشور ما شد و طبق آمار بانک مرکزی 60 هزار میلیارد تومان در سال 84 و 85 نقدینگی به اقتصاد کشور ما تزریق شده که برابر با کل ما قبل است ، الان رقم نقدینگی 118 هزار میلیارد تومان است که به زودی قرینه آن که تورم است ظاهر می شود.

اما برای اینکه سرمایه گذاری شود و خط تولید راه بیافتد نیاز به اعتماد هست و سرمایه گذاری باید در همه استان ها صورت بگیرد. و برای اینکه سرمایه گذاری صورت بگیرد نیاز است تا فضای لازم به وجود بیاید اما متاسفانه با روی کار آمدن دولت نهم درجه آزادی 4 رتبه پایین تر آمده است و دیگر کسی که 500 میلیون تومان درآمد داشته باشد سرمایه گذاری نمی کند ، اما به هر حال شرایط داخلی و خارجی نشان می دهد که سرمایه گذاری کم شده است حتی در عسلویه فعالیت ها کاهش یافته است لذا اگر ما فقط نقدینگی را زیاد کنیم تورم ایجاد می شود و اقشاری حقوق بگیر ثابت ضرر می کنند  و کسانی که درآمد ثابت ندارند کمتر ضرر می کنند.

بودجه سال 86 پر از تناقض گویی های است  که اولا کار عجیبی که دولت کرده نقش سازمان مدیرت و برنامه ریزی را کمرنگ کرده و بلاتکلیفی آن در استلن ها و مرکز وجود دارد. وظیفه سازمان مدیرت این بود که اگر در استان ها قرار بود پلی ساخته شود سازمان مدیریت و برنامه ریزی ناظر عملیات این پل بود که این نظارت هم از نظ فنی بود و هم از نظر مالی باید تایید می شد.

رییس جمهور در استان های مختلف پروژه هایی را اعلام می کردند به مردم و به آنها حق نظارت هم         می دادند و استاندار ها دیدند که سازمان مدیریت و برنامه ریزی مطابق میل آنها عمل نمی کند و سدی در برابر آنها شده است ، و رییس جمهور هم دستور داد سازمان مدیریت و برنامه ریزی باید تعطیل شود و 50 سال تجربه را زیر سوال بردند .

در بودجه سال 86 برخی از سازمانها و نهاد ها می گویند که ریدف بودجه ما را ندیده اند مثلا ریدف بودجه صنایع دستی در سازمان میراث فرهنگی تعریف نشده است.

موضوع: تحليل كاركردگرايانه عاشورا                                                 

    مقدمه: در تحليل هر پديده تاريخي دو رويكرد وجود دارد :1- رويكرد وجود شناسانه (يا فلسفي كه البته مفهوم آن رويكرد عقلائي به مسئله است.) و2- رويكرد پديدار گرايانه يا كاركرد گرايانه .                

بايد توجه داشت هر يك از اين رويكرد ها در جايگاه خود مهم اند و در اين نوشته نيز توضيحي مختصر از هركدام آمده است اما بيشتر با رويكرد "كاركرد گرايانه" به مسئله پرداخته شده است.                                

1- رويكرد وجود شناسانه :                                                                                                                

درابتدا بايد گفت در وجود شناسي يك پديده ، هيچ تقدسي، نه از موضوع گرفته مي شود و نه به آن داده مي شود.  بلكه روشي است در جهت تحقيق صحت و سقم آن ،و با طرح اين سوال كه" جدا از ديدگاه هر يك از افراد ، آيا اين پديده در عالم واقع اتفاق افتاده است يا نه ؟" و در اين راستا هر چه منابع بيشتري از درستي يا نادرستي موضوعي سخن گويند، به همان ميزاني كه تاثير تباني را در منحرف كردن افكار كاهش مي دهند،صحت موضوع را  افزايش مي دهند.                                                                                             اين رويكرد در گزاره هاي ايماني بسيار اهميت دارد. و اين يك روش عقلائي است كه ما از اين موضوع آگاه شويم كه آيا هر آن چيز هايي را كه بدان ايمان داريم ؛ واقعا وجود دارد يا نه ؟                     2- رويكرد كاركرد گرايانه:                                                                                                                   

به طور مثال ما از وجود امري اطمينان كامل نداريم و حتي مي توانيم در جهت نقض يا اثبات آن استدلال كنيم اما در كل ، خواسته يا نا خواسته ، اين موضوع تاثيراتي بسيار مهم را از جنبه هاي گوناگون بر زندگي ما گذاشته و كاركرد خاصي در زندگي ما پيدا كرده است.                                                                     

در اينجا نكاتي مطرح مي شود :                                                                                                         

1- كاركرد هر پديده اي قابل تغيير است حتي اگر مدت زيادي از تثبيت آن گذشته باشد. حال اين پرسش مطرح مي شود كه اساس اين تغييرات چيست؟                                                                                         

بايد گفت اينها موضوعات بيروني هستند كه بر اين كاركرد ها اثر مي گذارند و آنها را تغيير مي دهند و اصل پديده اثر كمتري در عوض كردن كاركرد هاي خود دارد . به عبارت ديگر نياز هاي ما هستند كه كاركرد پديده ها را عوض مي كنند و در جواب به دو پرسش اين تغييرات را منجر مي شوند. اول آنكه آيا اين مفهوم با كاركردش مارا به غايت مطلوب ميرساند؟ و ديگري اينكه آيا ابزار مناسبي براي تحقق اهداف هست؟ و آيا بر اساس عقلانيت هست يا نه؟                                                                                            

     حال با رويكرد كاركرد گرايانه به عاشورا مي خواهيم برخي از اثرات و كاركرد هايش را در جامعه از ابتدا تا كنون بيان كنيم:                                                                                                                           

     - در ابتدا "توابين" ( يا توبه كنندگان) بودند كه كه از آنجايي كه به عهد خود با امام حسين(ع) وفا نكرده و تكليف اخلاقي خود را نسبت به عهدشان به جاي نياورده بودند؛ براي تشفي خاطر خود و رهايي از عذاب وجدان، دست به خون خواهي براي امام و اصحابش از حكومت وقت زدند. و براي آنان چنين كاركردي داشت.                                                                                                                                   

- در زماني ديگر ، عاشورا ابزاري براي دست يابي به قدرت شده بود.                                                 

      - و در عصر صفويه كاركرد آن طلب آمرزش و بخشايش و برآورده شدن نذرها به وسيله اشك ريختن و عزاداري بود.                                                                                                                            

      - هم اكنون كاركرد عاشورا در جامعه ما چگونه است؟ و ما را به چه سمتي رهنمون مي سازد؟ به سمت عدالت؟ به سمت خير عمومي؟ به چه سمتي؟  و همين جاست كه آن دو سوال مطرح مي شود.        

در ابتدای این جلسه که با حضور اکثریت اعضا در ساعت ۱۸ رسمیت یافت٬ حاضرین به تبادل اخبار روز پرداختند و سپس پروژه تحقیقاتی شاخه مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت و مسوولیتهای برخی اعضا مشخص شد.

مقرر شد سایر دستور جلسات در جلسه آینده بررسی شود.

زمان برگزاری جلسات روزهای دوشنبه هر هفته از ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰ می باشد.

ضمنا کمیته اطلاع رسانی حوزه شرق به منظور تقویت کیفی وبلاگ٬آماده دریافت نظرات و پیشنهادات شما می باشد.